Historie van club en baan

Golfclub Broekpolder is de erfdraagster van de op 15 december 1932 opgerichte Rotterdamsche Golfclub die in Kralingen beschikte over een 9 holes golfbaan. Sinds 1961 hadden leden van deze verenging de behoefte aan een volwaardige 18 holes baan. Op de toenmalige locatie was uitbreiding echter niet mogelijk.
In januari 1971 sluit de ‘Stichting tot bevordering van het tot stand komen van een 18 holes golfcourse in Rijnmond’ [de Stichting] een overeenkomst met de Provinciale Staten van Zuid- Holland. Dit houdt onder meer in dat de aanvankelijke keuze voor de locatie van de nieuwe baan, het Staelduinse bos, niet verhuurd of verkocht wordt aan de Stichting, maar aan de Stichting het Zuid Hollands Landschap.

In deze overeenkomst is echter ook de belangrijke toezegging opgenomen dat door de provincie Zuid-Holland binnen zes jaar een ander terrein van circa 60 hectare beschikbaar wordt gemaakt voor de aanleg van een 18 holes baan. Voor de nieuwe locatie zullen de verwerving en andere (terrein-)condities gelijk of vergelijkbaar zijn met die in het Staelduinse Bos. De doorlopende onderhandelingen met de provincie Zuid-Holland leiden in 1975 tot besprekingen over zeven locaties.
Uit deze zeven locaties wordt uiteindelijk een gebied gekozen in het noorden van de Broekpolder, gelegen tegen het natuurgebied ‘de Vlietlanden’ aan, ten noorden van Vlaardingen.

In gesprekken begin 2006 met de bestuurders van de Stichting en leden van het eerste uur wordt met nadruk en bij herhaling gezegd hoe belangrijk de succesvolle onderhandelingen met de Provinciale Staten waren voor de uiteindelijke inrichting van het terrein. Men moet daarbij denken aan drainage, begroeiing en beplanting, hoogteverschillen en omheining.

Er wordt vanzelfsprekend veel en langdurig onderhandeld met de Stichting Beheer Landbouwgronden, de eigenaar van onder meer de Broekpolder en met de gemeenten Vlaardingen en Maasland, over de afgifte van benodigde vergunningen.

Als gevolg van het aanvragen van deze vergunningen komen de plannen voor de aanleg van een golfbaan in de polder in de publiciteit. Ook deze plannen roepen lokaal vragen en weerstand op. De activiteiten breiden zich gestadig uit. De armen moeten op z’n Rotterdams nog verder uit de mouwen en er ontstaat behoefte aan verschillende deskundigheden. Met het oog daarop worden een juridische, een financiële en een technische commissie gevormd. Uiteindelijk duren de onderhandelingen met de Stichting Beheer Landbouwgronden ruim een jaar. Eind 1978 wordt een erfpachtcontract ondertekend. In de zomer van 1979 wordt de besloten vennootschap Exploitatie Maatschappij Golfbaan Broekpolder opgericht. Deze vennootschap krijgt de opdracht voor de aanleg van de baan, gaat het clubhuis bouwen en voor de financiering zorgen. Verlopen de onderhandelingen met Provinciale Staten en de Stichting Beheer Landbouwgronden voorspoedig, de verhoudingen met de gemeentebesturen van de omliggende gemeenten zijn in die tijd nog stroef. Golf is weliswaar in opkomst, maar wordt in de lokale politiek toch nog als elitair bestempeld.

De Broekpolder was toen al door de regionale politiek aangewezen als recreatiegebied. Het terrein is een echte polder, opgespoten met vervuild gebaggerd slib uit het Rotterdamse havengebied. Het terrein wordt omschreven als “bijzonder geschikt” voor de aanleg van een golfbaan. De Gemeente Vlaardingen is echter zuinig met de toewijzing van grond met de bestemming golfbaan. Hans Catz slaagt er in de gesprekken met het Gemeentebestuur van Vlaardingen er tot zijn ergernis niet in om het voor elkaar te krijgen dat ‘het bosje van Catz’ bij het terrein van de baan wordt betrokken. Het ‘bosje van Catz’ ligt aan de linkerkant, direct voordat men het huidige terrein van de golfbaan oprijdt. In de ogen van Hans Catz moeten juist daar het clubhuis, parkeerterrein en drivingrange worden aangelegd. Het gevolg van de weigering van de Gemeente Vlaardingen hieraan mee te werken is onder meer dat er een weg moet komen langs hole 10 en 11 en dat clubhuis en driving-range moeten worden aangelegd binnen de grenzen van het toegewezen terrein. Door de duur van de onderhandelingen met de Gemeente Vlaardingen is het clubhuis (ontworpen door architect V. van Hezik) als het ware ingepast in het ontwerp van de baan en is het in de ogen van velen niet op een optimale plek gerealiseerd.

Het eerste ontwerp van de baan

Het ontwerp en de aanleg van de baan komen tot stand door een samenwerking van de provinciale planologische dienst en de Engelse golfbaanarchitect J.J. Frank Pennink, waarmee de Stichting al in een zeer vroeg stadium contacten heeft gelegd. Pennink heeft in die tijd in en buiten Nederland naam gemaakt door de ontwerpen van een groot aantal aansprekende golfbanen, waaronder de Noordwijkse. De keuze voor architect Pennink is een initiatief van met name Prik Dorhout Mees en Bert Schreuder. Op basis van diverse studies door Pennink komt het definitieve ontwerp van de baan tot stand.

De aanleg van de baan

Het terrein in de Broekpolder wordt naar voorbeeld van het terrein in het Staelduinse Bos geaccidenteerd op een door de Stichting aan te geven manier. De verschillende niveaus van het terrein moeten leiden tot een, binnen de mogelijkheden die een oorspronkelijke moeras-ondergrond met zich mee brengt, afwisselende en aantrekkelijke golfbaan. Proefbeplantingen laten zien dat de te planten bomen en struiken in de rijke slibgrond in de Broekpolder goed zullen aanslaan. De heer J.R.P. van Hoey Smith geeft de adviezen bij de beplanting van de baan met uiteindelijk zo’n 75.000 bomen, struiken en planten. Rondom de baan wordt een openbaar fietspad aangelegd en midden door de baan, van noord naar zuid, een openbaar voetpad. Provinciale Waterstaat in Zuid-Holland heeft de uitvoering van de werkzaamheden opgedragen aan de aannemer A.J. Suijkerbuijk BV te Hoogerheide en de BV Exploitatie Maatschappij Golfbaan Broekpolder.
Met de uitvoering van de aanleg wordt begonnen na de zomervakantie 1979 en hij zal twee jaar in beslag nemen. In september 1981 wordt de baan opgeleverd. Een baan waarvan de aanplant zich in enkele jaren zo ontwikkelt dat het er redelijk beschut golfen is.

In zijn feestrede ter gelegenheid van de officiële opening in 1983, zegt voorzitter Hans Catz onder meer: “Een onbegaanbaar, onaantrekkelijk moeras en slibgebied is in een paar jaar omgetoverd tot een prachtig gebied van waarlijk Hollandse allure”.

Historie van de Broekpolder

Golfclub Broekpolder is gelegen in de Broekpolder. In de bodemkunde heeft het woord ‘broek’ de betekenis van laaggelegen, drassig land. De bodem van het gebied waarvan het huidige terrein van de golfbaan deel uit maakt, bestaat overwegend uit veen afgewisseld met zware klei. Het land was daardoor nagenoeg alleen geschikt voor beweiding. Voor de delen van Midden Delfland, die niet voor andere doeleinden in cultuur zijn gebracht, geldt die economische bestemming tot op de dag van vandaag nog steeds.

Het is 1574

Grote delen van Holland, waaronder Midden Delfland, worden in de 16e eeuw onder water gezet om de Geuzen in staat te stellen vanuit het zuiden over water naar Leiden te trekken. Bij het onderwater zetten van die gebieden verdrinkt veel overwegend moerasachtig land en ook de twee boerderijen op de Vlietlanden – die tegenover de Vlietmolen aan de Boonervliet [achter de huidige 9e hole] en die van ‘Groote Ariaen’, meer oostelijk gelegen – verdwijnen om nooit meer opgebouwd te worden.

Vier eeuwen laten in 1972

Grote beroering ontstaat in Midden-Delftland. Provinciale Staten heeft plannen ontvouwd om herhaling van het onder water zetten ter verdediging van het polderland van vier eeuwen geleden te voorkomen, door delen van Zuid Holland op te delen door de aanleg van hoge compartimenteringsdijken. Eén ervan zou langs de Vlaardingervaart komen te liggen. Dit plan roept verzet op. De hoge dijk zou een nodeloze verstoring vormen van het landschap.

De grote onzekerheid van de periode vóór 1574 moet de verklaring zijn voor de behoefte van de grondeigenaren hun land te laten beschrijven. In het archief van het Hoogheemraadschap van Delfland bevindt zich onder meer een kaart van Nicolaes en Jacob Kruikius uit 1712. Duidelijk zijn daarop de Vlietlanden te zien en ook het terrein waarop de baan is aangelegd. Opvallend is, dat afgezien van de eerder genoemde verdwijning van de boerderijen op de Vlietlanden vrijwel niets aan de situatie is gewijzigd. De kaart uit 1712 geeft een vrijwel exact beeld van het uitzicht dat wij nu (in het najaar) vanuit het clubhuis over de Vlietlanden hebben!
Op de fairway van de 7e hole heeft een boerderij gestaan. Door een windas, een lier met horizontale spil, of een overtoom, een primitieve installatie waarbij een schip over land van het ene water naar het andere werd getrokken, waren de inwoners in staat hun bootjes vanuit de polder in de Boonervliet over te zetten. Deze boerderij wordt ook aangetroffen op de kaart van 1712. De kaart laat meer zien dan het huidige terrein van Golfclub Broekpolder, waarbij opvalt dat ter hoogte van de driving range de boerderij ‘den Tempel’ heeft gestaan. Ten zuiden van ‘den Tempel’ liep de Geersloot. Deze werd door een ‘heul’ (brug) gekruist op de weg waaraan de boerderij lag. Deze was op de fairway van de 7e hole gelegen. Op de kaart van 1712 staat deze weg ook al. Deze is zelfs doorgetrokken tot aan de boerderij op de kaart, die is toegeschreven aan ‘Groote Ariaen’.

Bekend is dat aan het begin van de 14e eeuw de afwatering van het Westland via de Vlaardingervaart problemen begon op te leveren. Daarom werden de Noord- en Middenvliet door de ambachten Monster en Wateringen in 1334 gegraven. In 1380 volgden de ambachten Maasland, Naaldwijk en Voorburg met de Boonervliet, waarvan een deel direct langs de baan gelegen is. De weg in de Broekpolder van de oude Geervliet tot aan de verdwenen boerderij van ‘Groote Ariaen’ dateert dus van vóór 1380.

Hoe relatief jong de baan ook is, de historie van het gebied waarin hij is aangelegd gaat dus vele eeuwen terug!